Braco Dimitrijević

The Flag of the World, 1963

Slobodan "Braco" Dimitrijević (ur. 1948) już od najmłodszych lat obracał się w artystycznym świecie socjalistycznej Jugosławii. Jego ojciec będąc jednym z największych artystów regionu skutecznie poprowadził karierę młodego Braco, który w wieku zaledwie lat 10 mógł się pochwalić swoją pierwszą wystawą prac. W 1971 roku ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Zagrzebie, a w latach 1971-1973 studiował w Saint Martin's School of Art w Londynie. W 1976 napisał "Tractatus Post Historicus", który był swego rodzaju artystycznym credo Dimitrijevića.

Jego prace stworzyły podstawy dla rozwoju sztuki konceptualnej. Pierwsza dzieło reprezentujące ten nurt powstało w 1963 roku. W "The Flag of the World" artysta zamienił flagę narodową na symbole alternatywne. Był to zarazem początek artystycznej interwencji w sferę publiczną, której to poświęcił większość swoich dotychczasowych prac.

CASUAL PASSERBY I MET AT 5 PM, Naples, 1971

CASUAL PASSERBY I MET AT 3.41 and 3.47, PM, Paris, 1999

Międzynarodową sławę przyniósł artyście cykl prac z lat 70. zatytułowany "Casual passer-by". Innowacyjność projektu polegała na tym, że zdjęcia przypadkowych przechodniów zrobione przez Dmitrijevića zostały przez niego powiększone do ogromnych rozmiarów i umieszczone w przestrzeni miejskiej na ścianach budynków, autobusach, billboardach i w innych miejscach reklamy. Artysta chciał zagrać z powszechnym kultem sławy i bohaterów poprzez umieszczenie w centrum swoich prac osób anonimowych. To nie koniec romansu z przeciętnym obywatelem. Artysta stawiał również tablice pamiątkowe i pomniki na cześć ludzi, których miał okazję poznać. 

Sarah Knipe - CASUAL PASSERBY I MET AT 2.42 PM, London, 1971

Monument to David Harper, the casual passerby I met at 11.28 AM, London, 1972.
Collection: Sylvain Perlstein, Paris

Wiele podobnych projektów miały pobudzić do refleksji które miejsca, daty, wydarzenia i postaci są ważne pod względem historycznym i kulturalnym. Swoim odbiorcom zadawał pytanie: czy to, co uważamy za ważne i wzniosłe jest aby na pewno "lepsze" od przypadkowego przechodnia, ławki w parku czy zwykłego dnia miesiąca?

March 11 – This could be a day of historical importance, 1979

This Could be a Place of Historical Importance, 1972

W połowie lat 70. rozpoczął pracę nad serią instalacji pt. "Triptychos Post Historicus". Dzieła sztuki powszechnie uznanych mistrzów łączył z przedmiotami codziennego użytku i owocami lub warzywami. Była to synteza trzech różnych światów. Dialektyczny charakter tych instalacji najlepiej oddają słowa samego Dimitrijevića: "Luwr jest moją pracownią, ulica muzeum".  Przez ostatnich 30 lat artyście udało się stworzyć ponad 500 prac z tej serii, których bogactwo tematyczne obejmuje zarazem klasyczną "Madonnę" da Vinciego, jak i modernistyczny "Czerwony kwadrat na białym tle" Malewicza. Nie obeszło się jednak bez kontrowersji podczas wystawy w Tate. Jeden z odwiedzających był zszokowany, że artysta użył w swoich instalacjach oryginalnych wersji słynnych obrazów, po jego skardze całą sprawę opisał The Times.

Triptychos Post Historicus, 1989

Triptychos Post Historicus

W latach 80. zajął się kolejnym cyklem instalacji, tym razem skonfrontował świat sztuki oraz świat dzikich zwierząt i natury. W ten sposób przeciwstawił zachodnie pojęcie estetyki temu wyznawanemu przez cywilizacje, których sztuka jest bardziej zjednoczona z naturą.

DUST OF LOUVRE AND MIST OF AMAZON Waddington Galleries, London, 1981

WHEN ELEPHANTS WERE REHEARSING NORDIC DISCIPLINES IN MY HOME TOWN, 1983

CAS D’EVOLUTION Ménagerie du Jardin des Plantes, Paris, 1998

Le rythme parfait D'ERIC SATIE
Ménagerie du Jardin des Plantes, Paris, 1998

Na przestrzeni ostatnich 40 lat Dimitrijević uzyskał światową sławę, a jego prace wystawiane są w galeriach sztuki od Ameryk po Azję. Jego twórczość była kluczowa w rozpowszechnieniu działań w przestrzeni publicznej oraz dla re-definicji spojrzenia na klasyczne dzieła sztuki.

2006, Xin-Dong Cheng Space for Contemporary Art, Beijing

Podróże w czasie / Warszawa / 2014

Rafał Malczewski

Syn znanego ojca, poszedł w ślady Malczewskiego seniora i został malarzem. Ponadto pisarz, felietonista, rysownik, miłośnik gór. Urodził się w 1892 roku w Krakowie. W Wiedniu studiował filozofię, architekturę i agronomię; następnie kształcił się w krakowskiej ASP i w atelier ojca. Uwielbiał Zakopane, gdzie mieszkał 19 lat. Był oddanym taternikiem, narciarzem i ratownikiem TOPR.

Krajobraz z wrzosami, ok 1920

Przyjaźnił się z Witkacym, Karolem Szymanowskim, czy z Iwaszkiewiczami. Zaprojektował scenografię w Teatrze Formistycznym w Zakopanem.

Karuzela w Zakopanem, ok 1920-1925

Taniec, 1924

Kamieniołom, 1927

Widok z Cyrhli na Kopiec Wielki, 1927

                                                                                   

Auto na tle pejzażu zimowego, ok 1930

Dolina Pięciu Stawów Polskich z widokiem na Orlą Perć od Świnicy do Koziego Wierchu, ok 1930

Mężczyzna pod drzewem, 1939

W 1937 roku odznaczono Malczewskiego Złotym "Wawrzynem Akademickim" za zasługi dla polskiej sztuki w ogóle. Po wybuchu II wojny światowej uciekł do Paryża, przeniósł się do Hiszpanii, by następnie osiąść na dwa lata w Brazylii. Malował widoki Rio de Janeiro, Kurytyby i Parany techniką akwareli. W latach 40. przeniósł się do Ottawy, a w 1942 roku doczekał się wystawy swoich prac w montrealskim Museum of Art. Podróżował po Kanadzie i Stanach Zjednoczonych w poszukiwaniu malarskich inspiracji, zimę 1943 spędził w Górach Skalistych. W latach 50. mieszkał w Nowym Jorku, gdzie stworzył wiele swoich prac. Malczewski tęsknił za polskimi górami i Zakopanem. Po raz ostatni odwiedził Polskę w 1959 roku, a wrażenia z podróży opisał we Wspomnieniach z Polski. W 1965 roku zmarł w Montrealu i tam też został pochowany.

Pejzaż z czerwono kwitnącym drzewem, lata 40. XX wieku

Càfe Salão w Kurytybie, 1942

Góry skaliste z zieloną rzeką, 1943

Mount Warsaw, koniec lat 40. XX wieku

Guercino

Muzeum Narodowe w Warszawie doczekało się wspaniałego wyróżnienia. Włosi, wdzięczni za pomoc udzieloną im w trudnej sytuacji, dali nam możliwość zobaczenia prac barokowego mistrza Giovanniego F. Barbieriego (1591 - 1666).  Co więcej, możemy podziwiać te obrazy jako pierwsi z długiej kolejki chętnych. Wystawę wzbogaca bardzo ciekawa aranżacja plastyczna ekspozycji stworzona przez Borisa Kudličkę. 

Wystawę zatytułowano Guercino. Triumf baroku. Czemu Guercino? Artysta zyskał ten przydomek już we wczesnym dzieciństwie. Przez nieuwagę niani, mały Giovanni przestraszył się głośnego dźwięku i kiedy otworzył oczy, jego prawe oko  było już uszkodzone. Od tego momentu nazywano go guercinem (zezowatym).

Uszczerbek na zdrowiu nie przeszkodził mu w rozwijaniu swojej kariery artystycznej. W wieku lat 16 zaczął pracować jako praktykant u Benedetta Gennariego - malarza reprezentującego styl szkoły bolońskiej. Następnie opuścił rodzinne Cento i przeniósł się do Bolonii, gdzie jego prace docenił Ludovico Carracci.

Niesforne putta (ok. 1615)

Św. Pankracy z Rzymu (1616)

Święty Bernardyn Sieneński i święty Franciszek z Asyżu
 modlący się do Matki Bożej Loretańskiej (1618)

Erminia odnajduje rannego Tankreda (1619)

Dwa większe obrazy z tego okresu Eliasz karmiący kruki oraz Samson pojmany przez Filistyńczyków - wykonane na zamówienie dla kardynała Serra - przypominały naturalistyczny styl dzieł Caravaggia. Jednakże to mało prawdopodobne, by Guercino się nim zainspirował.

Eliasz karmiący kruki (1620)

Samson pojmany przez Filistyńczyków (1619)

   

Jednym z najważniejszych dzieł wczesnego Guercino jest The Arcadian Shepherds (Et in Arcadia Ego).

Et in Arcadia Ego (1618)

Napis "Et in Arcadia ego" przetłumaczyć można "Jestem również w Arkadii", a więc słowa te należałoby interpretować jako wypowiedź Śmierci. Obraz jest bardzo ciekawym memento mori, które przypomina nam o tym, że śmierć jest wszędzie, nawet w Arkadii. Gąsienica przemieniająca się w motyla zapowiada uwolnienie duszy, która po śmierci poderwie się do lotu, jaszczurka bezustannie szuka słońca, czyli Boskiego światła, nocne ptaszysko symbolizować może piekło zagrażające nieświadomym zwierzętom, tak samo jak zagraża ludziom.                                                                              - Fausto Gozzi (2013r.)

św. Jan Chrzciciel 

Św. Franciszek słuchający
 muzyki anielskiej (1620)

Guercino został zarekomendowany papieżowi Grzegorzowi XV - lata spędzone w Rzymie (1621-23) były dla artysty bardzo płodne. Z tego okresu pochodzi wiele jego fresków. 

Aurora (1621)  

Święty Chryzogonos w glorii

Po śmierci Grzegorza XV malarz powrócił do Cento. W 1626r. rozpoczął pracę nad freskami w katedrze w Piacenzie. Losy artysty po 1629r. są dokładnie opisane w książce pt. Libro dei Conti di Casa Barbieri - która była dziełem również jego brata Paola Antonia Barbieriego. W latach 1618 - 1631 Giovanni Battista Pasqualini stworzył aż 67 rycin dokumentujących wczesne prace Giovanniego Barbieriego. W późniejszych czasach znalazł też wielu innych naśladowców - także w Polsce.

Robert Strange - Śmierć Dydony (1776) 

 Po śmierci Guido Reniego w 1942r. Guercino ponownie przeniósł się do Bolonii.

Ukrzyżowanie ze świętą Franciszką Rzymianką
 i świętą Elżbietą Węgierką (po 1630)

Próba krzyża (1633)

Powrót syna marnotrawnego (1651)

Barbieri malował przede wszystkim obrazy o tematyce religijnej. Jego prace odznaczały się patosem i dramatyzmem. Mistrzowsko upiększał je grą świateł i naturalistycznymi, dynamicznymi postaciami. Styl artysty zmieniał się na przestrzeni lat - ostatecznie udało mu się zbliżyć do eklektycznej szkoły bolońskiej. 

Guercino nigdy się nie ożenił, a spory majątek jaki udało mu się zgromadzić, przekazał dwóm bratankom.